Agano Jipya
Ni kusanyo ya vitabu 27 viliandikwa
katika lugha ya Kiyunani
katika kipindi cha karibu
na miaka sitini, baada ya Kristo.
Ni vitabu vile ni Viongozi vya
Wokovu, vinafundisha Injili, na
vinatangaza Kanisa la Kristo.
Jinsi siku moja Mungu atafuta
ulimwengu huu na kupeleka watu
wote waminifu waenda kukaa
naye kwa milele mbinguni.
Angalia: Kuna mistai mengi zimerudi kwenye
Agano la Kale lakini sasa zimeandikwa kwa
Roho Mpya.Vitabu
Vinne
Vya
Kwanza
Vinaiitwa
“Vitabu
Vya Injili”
Kitabu Kimoja
kinzumgumza
matendo ya
Mitume, hasa
Petro na Paulo.
Barua
13
Za Paulo
Kwa makusanyiko
na
watu
Barua
Zingine
8
Za
Kujenga
Wakristo
Wapya
Kitabu
Cha Mwisho
Ni kitabu
cha Maono
{
Mathayo
Marko
Luka
Yohana
Matendo
Ya
Mitume
Warumi
1 Wakorinto
2 Wakorinto
Wagalatia
Waefeso
Wafilipi
Wakolosai
1 Wathesolanica
2 Wathesolanica
1 Timotheo
2 Timotheo
Tito
Filimon
Waebrania
Yakobo
1 Petro
2 Petro
1 Yohana
2 Yohana
3 Yohana
Yuda
UfunuoVitabu Vya Injili
Maana ya neno “injili” ni “habari Njema”
Vitabu
Vya
Injili
Vinahusu,
Kuzaliwa,
Utoto,
Mafundisho,
Kifo,
Na Ufufuo
Wa Yesu
Kristo.
-Kimeandikwa karibu na mwaka wa 50 B. K., na
kilichapishwa baada ya uagamizo wa
Yerusalemu (70 B. K.)
-Kimeandikwa kwa ajili ya Wayahudi. Na
kimeandkiwa ili Mathayo aonyesha kwamba
Yesu alitimiza unabii kuhusu Mesia.
—Kimeandikwa kabla ya Injili zote.
—Kimeandikwa karibu na mwaka wa 50 B .K.,
na kilichapishwa baada ya kuanguka kwa
Yerusalmu.
—Kimeandikwa kwa kuthibitisha kwa Warumi
kwamba Yesu, aliyekufa msalabani alikuwa
Mwana wa Mungu.
-Maelezo ya 33% ni sawa na kitabu cha Marko.
-Kitabu hiki kimeandikwa kwa ajili ya Wayunani.
-Kitabu hiki kilithibitisha Yesu alikuwa Mwokozi
wa ulimwengu huu kwa watu wote kwa milele.
-Vitabu vitatu vya kwanza pia vinaiitwa
“Synoptics” kwa maana vimeandika kuhusu
adithi zile zile.
—Kiliandika kwa kuongozo Kanisa la awali.
—Kinaongelea kuhusu Filosofia na siri za
Neno la Mungu.
Mathayo
Marko
Luka
YohanaKitabu Cha Matendo ya Mitume
Maelezo ya Dini Mpya
Maelezo ya peke kuhusu mwanzo wa Ukristo.
Maeleo yanaohusu jinis Injili ilipelekwa kutoka Palestina mpaka Rumi, mji mkuu wa ulimwengu.
Kitabu cha pili cha Luka, aliyeandika Injili ya Luka.
Kinaeleza muda ya miaka 30 baada ya kifo cha Yesu.
Kina sura 28.
Sura ya 1 –12 zilitokea Palestina.
Sura 13-28 zilihusu safari za mmisionari Paulo alipotembea
Yudea, Samaria, na kupita Imara ya Rumi, mpaka alipofungwa Rumi.13
“Barua Za Paulo”
Ailianzika kwa makanisa na kwa watu binafsi.
Na ziliandika miaka 20-35 baada ya kifo cha Yesu Kristo.
7
Nyraka ya Kwanza Kwa
Wakorinto
Paulo aliandika kitabu hiki iliasahisha
matatizo ya Ubinafsi, ya
Ibada, na matatizo yaliohusu Roho
Mtakatifu.
57-58 B. K..
8
Nyaraka ya Pili Kwa
Wakorinto
Aliandika ili aone mabadiriko yaliyotokea
baada ya kutuma barua ya
kwanza.
Pia alionya waovu,
57-58 B.K.
9
Barua Kwa
Wagalatia
Aliomba wakristo wa Galatia,
wasirudi nyuma na kushika
mambo ya Agano la Kale,
57-58 B.K.
10
Barua Kwa
Waefeso
Barua kwa Wakristo wote wa Asia
Ndogo kuhusu umoja wa Kanisa
na ukubwa wa Yesu,
62-63 B.K.
13
Nyaraka ya Kwanza Kwa
Wathesalonike
Aliandika kitabu hiki wakati alikuwa
Korinto kwa mara ya
kwanza. Alikuwa na kutoa shukurani
kwa Wathesalonike kwa
sababu ya repoti alisikia kutoka
kwa Timotheo,
16
Nyraka ya Pili K wa
Timotheo
Aliandika wakati alifungwa Rumi
kwa mara ya pili. Aliomba
kuonana na Marko kabla ya kifo
chake na alieleza upendo wake juu
ya Timotheo.
65-67 B.K.
11
Barua Kwa
Wafilipi
Paulo aliandika alipofungwa Rumi.
Alitoa shukurani kwa msaada alipokea
kutoka kwa Kanisa la Filipi na
alionya wakristo kuhusu walimu wa
uongo,
62-63 B. K.
12
Barua Kwa
Wakolosai
Aliandika kwa sababu ya matatizo
mengi yaliyohusu mambo
ya
Teolojia,
62-63 B. K.
14
Nyaraka ya Pili Kwa
Wathesalonike
Alikuwa na kufundisha vizuri kuhusu
tabia na mawazo yao kuhusu kurudi
kwa pili kwa Yesu Kristo,
52-53 B.K.
15
Nyarka ya Kwanza Kwa
Timotheo
Aliandika baada ya kufunga
mara ya kwanza Rumi, na alishauri
Timotheo jinsi ya kupambana
na mawazo mabovu ya
Waefeso,
66-67 B.K.
17
Barua Kwa
Tito
Aliandika kabla aliandika barua za
Timotheo. Na alimsharui Tito jinsi
ya kuendesha Kanisa pale Krete,
65-67 B. K.
18
Barua Kwa
Filemoni
Onesmo, mtumwa wa Filemoni
alitoroka na alimkuta Paulo
Rumi. Aliposikia Injili alibatizwa
na aliamua kurudi kwa
Filemoni. Paulo aliomba Filemoni
awe mpole na aonyesha
6
Barua Kwa
Warumi
Iliandikwa kule Korinto kwa ajili ya
Kanisa kilikuwepo Rumi.
Aliandika kwa sababu:
Alitaka Wakristo waache kuchanganya
maNa Barua
8
Zingine
20
Barua K utoka Kwa
Yakobo
Inawezekana mdogo wake Yesu aliandika kitabu
hiki.
Yakobo alikuwa mtakatifu aliyeishi Yerusalemu na
aliwasaidia kuongoza wakristo wapya ili waishi maisha
bora.
Maneno yake yanatufundisha jinsi ya kuishi tofauti
na ulimwengu huu,
22
Barua ya Pili Kutoka Mkono Wa
Petro
Alirudia mambo yale yale aliyetamka katika barua
yake ya kwanza. Tena alikuwa na wafariji wakristo
kwa kuongea kuhusu kurudi kwa mara ya pili ya
Yesu Kristo,
64—66 B. K.
26
Barua Ya
Yuda
Alikuwa mdogo wa Yakobo.
Na aliandika kitabu hiki kwa wakristo waliolegea
nyuma na walianza kufuata mambo ya upagani tena.
66-80 B. K.
19
Baura Kwa
Waebrania
Haileweki nani aliandika kitabu hiki, watu wanakisia
Paulo, Apolo au Timotheo.
Habari zinaeleza ubora wa Agano Jipya na mwandishi
aliwashauri wakristo watii Mungu kwa moyo
wote.
66 B. K.
21
Barua ya Kwanza Kutoka Mkono Wa
Petro
Aliandika kwa Makusanyiko ya Kanisa la Kristo
Asia Ndogo.
Alitaka kujenga na kuimarishe wakristo ili wasianguka
kwa sababu ya mateso makali,
64 B.K.
23, 24, 25
Barua za K wanza, Pili na Tatu Kutoka Mtume Aliyependwa
Na Yesu K uliko Wote
Yohana
Aliandika kuhusu usafi wa roho, upendo wa ndugu,
walimu wa uongo na mambo mengi ya Theolojia.
Haileweki barua ziliandika lini. Inawezekana baada
ya kuanguka kwa Yerusalemu.
27
Na Kitabu Cha Mwisho Wa
Biblia N i
Ufunuo
Habari zinahusu jinsi Yesu kama mwana kondoo ni
uhai na jinsi Mungu ataweka kila kitu kiwe sawa.
Kitabu hiki ni kitabu cha ishara, kwa kuonyesha
kwamba Mungu ndiye anayetawala, na atalipiza kisasi
juu ya wale waliteswa Wakristo wa awali, 96 B.Baadhi ya Mawazo Kwa Kusaidi Wewe Iliuelewi Biblia.
1
Unahitaji kuwa na kiu na njaa
kwa ajili ya haki, Mat. 5:6; Isa.
55:1; 65:13.
2
Ni lazima upanga muda kila
siku kwa kusoma maandiko,
2 Tim. 2:15.
3
Ni lazima usome kitabu kimoja
wakati moja tu! Vitabu
vingi unaweza kusoma chini
ya saa moja, 1 Kor. 14:40.
5
Jaribu kuelewa kusudi kwa
kuandikwa kila kitabu. Fikiri
kuhusu mwandishi, kwamba
alikuwa nani na kwa nini
alieleza yote?
4
Soma Agano Jipya kwanza,
kuanzia Injili mpaka Matendo
hadi barua za Paulo na barua
zingine, 2 Pet. 1:3; Ebr. 8:7-
13.
6
Pia jaribu kuelwa barua vitabu
vilandikwa kwa wanani?
Na maelezo yale kuwa na
maana gani?Kumbuka hatuna uwezo
wa kutafsiri maandika
kama tunavyopenda,
2 Pet. 1:19-21.
8
Pia andika mambo ulijifunza
katika daftari. Na
andika maswali, na
mawazo yale muhimu
yanauwezo wa kusaidia
ukristo wako, 2 Tim.
3:16-17.
9
Kama unataka kuwa
mwanafunzi mzuri wa
maandiko, ni lazima utafuta
kamusi, itafaki, ramani
na vitabu vinaoweza
kusaidia mafunzo
yako.
Maneno Machachi Kutoka Mwandishi:
Ni tumaini yangu umejifunza mambo mengi kuhusu Biblia kutoka kitabu hiki.
Kama utakuwa na swali au utahitaji msaada ya kiroho naomba utuandika sisi kwenye anwani
utaona hapa chini. Pia kama utahitaji masomo ya bure kupitia posta pia tuma jina lako na anwani
kwa anwani utaona chini.
Kumbuka hakuna kitabu kingine hapa ulwenguni kimetoka kwa Mungu. Kama utataka kupata
wokovu ni lazima ufuata kitabu cha Mungu tu, kwa sababu ndani ya sisi wanadamu hatweai kupata
Mungu bila Biblia
Asante.
Ndugu Heath Stap
No comments:
Post a Comment